ABD’nin Washington eyaletinde bulunan St. Helens Yanardağı’nın 1980 yılındaki yıkıcı patlamasının üzerinden 40 yıldan fazla zaman geçmesine rağmen, bölgede doğanın yaralarını sarmak beklenmedik bir müttefike nasip oldu.
On yıllar boyunca volkanik küllerle, kayalarla kaplı kalan ve bilim insanları tarafından adeta “cansız bir çöl” olarak kabul edilen devasa bir alan, bölgeye salınan sadece 58 kunduzun olağanüstü çalışması sayesinde yemyeşil bir sulak alana dönüştü.
Çevre dünyasında geniş yankı uyandıran olay, patlamanın ardından Kuzey Tuttle Nehri yatağında biriken yoğun volkanik tortularla başladı.
ABD Ordusu Mühendisler Birliği’nin aşağı havzadaki yerleşim yerlerini selden korumak amacıyla inşa ettiği bentler, yukarı havzada bulunan Eco Park Resort ve çevre arazileri adeta bir çorak toprağa çevirmişti.
Arazi sahibi Mark Smith’in aktardığına göre on yıllarca tek bir bitkinin bile yeşermediği, hayvanların uğramadığı bu bölgenin kaderi, 2021 yılında doğa koruma gruplarının önerisiyle değişti. Araziye beş yıl içinde kademeli olarak salınan 58 kunduz, insan eliyle yapılamayanı yaparak bölgede düzinelerce baraj inşa etti, kanallar kazdı ve karmaşık bir rezervuar ağı kurdu.
Suyun bölgede tutulmasıyla birlikte, volkanik kayalar arasında kök salamayan söğüt ve kızılağaçlar yeniden filizlendi; kuruyan topraklar bataklıklar ve derin göletlerle hayat buldu.
“GERÇEK EKOSİSTEM MÜHENDİSLERİ”
Suyun ve bitki örtüsünün geri dönüşü, bölgeyi kısa sürede vahşi yaşamın çekim merkezi haline getirdi. Kunduzların oluşturduğu göletler ördekler, kazlar, geyikler ve elklerin yanı sıra gökkuşağı alabalığı ile somon balıkları için mükemmel birer üreme alanı oldu.
Uzmanların “gerçek ekosistem mühendisleri” olarak nitelendirdiği kunduzlar, doğanın kuraklık ve sellere karşı direncini mühendislik harikası göletleriyle en üst seviyeye çıkardı. Ancak bu muazzam doğal restorasyon başarısı, bugünlerde büyük bir tehlikeyle karşı karşıya bulunuyor.
